Bergama ve Kozak Gezi Notları
Ayvalık civarından 1 saatlik araba yolculuğuyla günübirlik ziyaret edebileceğiniz en güzel rotalardan biri Kozak ve Bergama. Kozak Yaylası’nın doğası, bu dünyaya ait değil gibi gözüken granit torları, tepeden bakıldığında brokoli tarlasını andıran fıstık çamları ve Bergama’nın ören yerleriyle senede bir kere severek ziyaret ettiğimiz İda Madra Geopark’ı içerisinde bulunan bu güzergâh bu sefer de bizi yine büyüledi.
Bu rotada ziyaret ettiğimiz her yeri siz de aşağıdaki haritayla kolayca keşfedebilirsiniz. Yazıda bahsi geçen tüm yerleri aşağıdaki haritada işaretli olarak bulabilirsiniz. Ayrıca bu gezimizle ilgili daha detaylı bilgiler paylaştığımız hikayelerimizi buradan izleyebilirsiniz.
Kozak Gezilecek Yerler
Uzun bir gün olacağı için sabah erkenden yola çıktık ve dokuz sularında Kozak’a vardık. Her yeri sis kaplamış. İlk durağımız Büyük Kozak Kayası. Etraf sisli olduğu için, yeterli görüş mesafesi olmadığından başta üzülüyorum ama sonra ormanın içine girdikçe daha önce hiç karşılaşmadığım bir ortama girdiğim için heyecanlanıyorum. Yosun tutmuş kocaman kayalar, sonbaharın etkisiyle turunculaşan ağaçlar, hiç bir mevsimden etkilenmeyen yemyeşil fıstık çamları sisin için bir arada tablo gibi karşımdalar. Bu hayatta granit taşlardan etkileneceğimi hiç düşünmezdim ama gökten düşmüş gibi duran bu dev kayalar çok etkileyiciler. Bu dev kayanın yanında cüce gibi çıktığımız bir hatıra fotoğrafı tabi ki çektirdik.
Bu arada trekking severler; burada bir yürüyüş rotası için tabela da vardı. Wikiloc’dan baktığımızda 4 km’lik kolay bir rota olduğu yazıyordu, bahar ayları için keyifli bir yürüyüş olacaktır. Yürüyüş rotalarını yazın veya bahar aylarında yürümek üzere not ettik.
Şu aşağıdaki fotoğraftaki manzaranın güzelliğine bakar mısınız?



Çok da uzakta olmayan İda Madra Jeopark’taki Kozak Torları seyir tepesine doğru yola çıkıyoruz. Tor ne demek ondan da kısaca hemen bahsedeyim. Tor: granit yapılı, yuvarlak ya da yumru formlu kaya oluşumlarına verilen isimdir. Yağmur, rüzgâr ve zamanın sabırlı aşındırmasıyla bu ilginç şekilleri almışlardır. Bu yukarıdaki fotoğrafta gördükleriniz de birer tor.
Bu seyir tepesini harita işaretleseniz de varış noktasını bulmak biraz karmaşık gelebilir. Hemen size tarif edeyim. Hisarköy’e vardığınızda arabanızı bakkalın oraya park edin. Hemen gerisindeki metal büyük 2 kanatlı kapıdan içeriye girin. Girdiğiniz bahçe köyün muhtarının evinin bahçesi, içeride birisi varsa zaten sizi ‘hoşgeldiniz’ diye karşılayacaktır. Bahçeye girdiğinizde hemen ileride ‘Kozak Torları Seyir Tepesi’ tabelasını göreceksiniz. Tabelayı takip edip kısa bir tırmanışla seyir tepesine varacaksınız ve karışınıza sonsuzluğa uzanan fıstık çamlarıyla kaplı 360° lik inanılmaz bir görüntü çıkıyor.

Seyir tepesi ziyaretinden sonra çam ormanları arasında tepeleri aşarak Bergama’ya varıyoruz.
Bergama’da Gezilecek Yerler


Bergama sokaklarında gezerken her köşeden tarihi bir yapı karşınıza çıkıyor. Özellikle Kale Mahallesi’nde Akropol’e çıkan yokuşlu sokaklar, taş evler, avlular arasında mutlaka turlayın. Kızıl Avlunun karşısındaki antikacı ve kilimcileri gezin.
✜ Kızıl avlu
Roma İmparatoru Hadrianus tarafından Mısır tanrısı Serapis adına yaptırılan bu devasa yapı, adını kırmızı tuğlalarından alıyor. İçeri adım attığınızda etkileyici, dev gibi bir yapıyla karşılaşıyorsunuz. Bir zamanlar pagan tapınağıyken sonra kilise ve cami olarak da kullanılmış. Yani tek bir yapı, üç farklı inanç… Hem tarihi hem de mimarisiyle çok katmanlı bir deneyim.


✜ Kale Mahallesi’ni Gezin
Kızıl Avlu karşısındaki mahallede sokak aralarında dolaşın. Antikacı ve kilimcileri gezin, tarihi Bergama evlerini görün.


✜ Bergama Antik Kenti


Bugünkü Bergama’nın tepe noktasında, görkemli bir tarihin izlerini taşıyan Pergamon Antik Kenti, Antik Yunan döneminin en önemli kültür, bilim ve sanat merkezlerinden biriydi. MÖ 3. yüzyılda Attalos Krallığı’nın başkenti olarak büyük bir güç ve zenginlik kazanmış, ardından Roma İmparatorluğu döneminde de etkisini korumuştur.
Pergamon Neden Önemliydi?
Müzik, tiyatro ve mimarlık açısından dönemin en gelişmiş kentlerinden biriydi.
Dünyanın en büyük ikinci kütüphanesi burada bulunuyordu (yaklaşık 200.000 parşömenlik koleksiyonla). Rakibi İskenderiye Kütüphanesi’ydi. Hatta parşömen kelimesi adını Pergamon’dan alır!
Tıp, eczacılık, heykelcilik ve felsefe gibi alanlarda ileri düzeyde bir bilgi üretim merkeziydi.
Pergamon’u gezerken kalan sütun ve heykellerden hala çok etkileniyorsunuz ama bildiğiniz gibi kentin en önemli yapılarından Zeus Sunağı’nı günümüzde burada değil, Berlin’de Pergamon Müzesi’nde görebiliyoruz.
Pergamon’un en etkileyici yerlerinden 10.000 kişi kapasiteli antik tiyatrosunda oturup etrafı tepeden izlemekse bambaşka bir deneyim.


Bergama Antik Kenti’ne arabanızla veya teleferikle de ulaşabilirsiniz. Biz burayı gezdiğimizde mevsim sonbahardı ve ona rağmen güneş tepedeyken gezmesi biraz zorlayıcı olabiliyor. Yazın hiç düşünemiyorum! Belki sabah erken veya akşam saatlerinde gelmek mantıklı olabilir. Antik Kenti Müze Kart’ınızla ücretsiz olarak gezebilirsiniz.


✜ Bergama Ulu Cami
14. yüzyıldan kalma bu yapı, Bergama’nın Osmanlı döneminden günümüze ulaşan önemli eserlerinden biri.


✜ Kapalı Çarşı
İzmir’in en eski çarşılarından biri olan bu yer, klasik Osmanlı çarşı yapısının örneklerinden biri. Günümüzde dükkanlarda daha çok gündelik eşya ve yerel ürünler satılıyor yani o tarihi havayı çok da yakalayamıyorsuz.


✜ Asklepion
Antik Yunanistan’da sağlık tanrısı Asklepios adına yapılmış şifa tapınağı, ünlü hekimlerinin yetiştiği bir tıp okulu ve dünyanın ilk psikiyatri hastanesi olan Asklepion, antik dünyanın en önemli sağlık merkezlerinden biriydi. Burada su, uyku, rüya ve tiyatroyla tedavi yapılırmış. Hipokrat’ın öğrencisi Galenos’un da burada çalıştığı düşünülüyor. Girişte yazan “Ölüm buraya giremez” cümlesi, o zamanlardan kalan bir iyileştirme iddiası gibi. Hâlâ sahnesi olan tiyatrosu, kutsal su yolu ve tünelleriyle oldukça etkileyici.


✜ Bergama Arkeoloji Müzesi
1914’te açılan ve Türkiye’nin en eski yerel müzelerinden biri olan Arkeoloji Müzesi’nde Bergama’daki antik kentler; Akropol, Asklepion vb.’den çıkan heykeller, mozaikler, günlük yaşam objeleri gibi eserler burada sergileniyor. Küçük ve çok da kapsamlı olmayan bu müzeye ilginizi çekiyorsa bir göz atabilirsiniz.
Yukarıda bahsettiğim yerleri hazırladığım haritayla kolayca gezebileceğiniz gibi bir de Bergama Kazı Evi’nin oluşturduğu, içerisinde:
– ‘Osmanlı Evlerinden Mısır Tanrılarına’
– ‘Roma Temelleri Üzerindeki Cumhuriyet Bergaması’
– ‘Osmanlı Çarşısı ve Hamamlar’
– ‘Kraliyet Rotası’
– ‘Eğlence ve Şifa Rotası’ gibi yürüyüş rotalarını barındıran ‘Bergama Turistik Haritaları’na buradan erişebilirsiniz.
Bergama Yeme – İçme Önerileri
✜ Altın Kepçe: Esnaf lokantası. Bergama’ya özgü çığırtma isimli patlıcan & biber kızartma üzerine domates soslu mezelerini deneyin.
✜ Çiçeksever Kebap salonu
✜ Pehlivan Kokoreç: Davul fırında kokoreç
✜ Salepçioğlu Helvaları: Hayatımda yediğim en güzel helva buradaydı, mutlaka uğrayın.
✜ Çınarlı Kahve’de yemek üzerine çay, kahve içmek için çok keyifli.
✜ Biz denemedik ama Yeni Gün Kahvaltı ve Bereket Kahvaltı Salonu’nu listelerde görüyoruz.
✜ Bergama tulum peynirimizi de alarak dönüş yoluna geçiyoruz



